Có một sự thật khá thú vị: lượng tìm kiếm (search volume) của chính từ khoá “nghiên cứu từ khoá” đã giảm khoảng 60% so với các năm trước, và độ khó từ khoá (KD) cũng giảm rõ rệt. Google không còn là nơi duy nhất người ta tìm thông tin. Các bạn trẻ làm marketing hiện nay tìm hiểu qua nhiều kênh khác, như hỏi AI hay xem video ngắn trên mạng xã hội.
Với AI, bạn nhận được câu trả lời ngay lập tức thay vì phải đọc rất nhiều bài viết như trước. Nhưng chất lượng câu trả lời còn phụ thuộc vào nguồn dữ liệu mà mô hình AI đó sử dụng.
Mình không phán xét nên lấy thông tin từ đâu. Nhưng vì AI trả lời thẳng và ngắn gọn, người đọc dường như có xu hướng tin luôn thay vì tự kiểm chứng. Lâu dần, điều này làm mai một khả năng tự nghiên cứu và sự tò mò của chính bạn, trong khi đó đây lại là những yếu tố rất quan trọng để phát triển sự nghiệp sau này.
Là một người làm SEO đến nay là năm thứ 7 (mình làm Marcom trước, sau đó mới làm SEO), với bài viết này, mình sẽ chia sẻ sơ bộ về:
- Mình đã nghiên cứu từ khoá thế nào khi chưa có AI
- Những công cụ nghiên cứu từ khoá nên dùng ở năm 2026
- Những kênh ngoài Google cũng cần làm “SEO”
- Bài học xương máu khi mình để AI viết bài SEO
- Chia sẻ về workflow nghiên cứu từ khoá bằng AI của bản thân
Quy trình viết bài SEO trước khi có AI
Vào thời điểm khi mình mới bắt đầu với Google AdWords vào năm 2014 (chưa tính vào thời điểm làm SEO), mình chỉ có giấy, bút và một phần mềm nghiên cứu từ khoá phải download xuống máy tính công ty, và tải rất chậm. Khi đó, mình đang làm trong phòng gym.
Mình đã cầm bút lên và bắt đầu với những câu hỏi nảy ra trong đầu: “Nếu thực sự đi tập gym thì mình cần những đồ gì nhỉ?”
- áo ngực thể thao
- giày tập
- bình nước
- băng đô thể thao
- quần áo thể thao
Tính năng của từ khoá liên quan
- áo ngực thể thao:
- kích cỡ: S, M, L. Chắc mình cần cỡ L
- màu sắc: nâu, đen, đỏ, hồng, be. Mình thích màu be…
- giày tập:
- mục đích: chạy, đi bộ, leo núi. Mình cần giày chạy bộ
- thương hiệu: Nike, Adidas… Mình chọn Adidas vì nó nổi tiếng nhất và trông có vẻ đắt tiền
… cứ thế, sơ đồ tư duy (mindmap) dần mở rộng… Mình liệt kê được khoảng 100 từ khoá xoay quanh chủ đề tập gym.
Mình mất khoảng 1 tiếng để hoàn thành sơ đồ này.
Sau đó, mình bắt đầu viết bài. Hồi đó bài viết thường sẽ vào khoảng 800-1000 từ cho một bài viết trung bình, và 1000-1500 cho một bài viết chất lượng.
Làm SEO đến giờ vẫn vậy. Bạn vẫn sẽ phải nghiên cứu bộ từ khoá sau đó viết bài. Hồi đó, khi chưa có AI hỗ trợ, mình đã phải:
- Tự tổng hợp bộ từ khoá liên quan từ nhiều nguồn
- Tham khảo bài viết đối thủ, tổng hợp tiếp các bộ từ khoá từ đối thủ
- Định ra Google Schema phù hợp với bài viết.
- Tạo ra outline đủ dài và tốt hơn đối thủ.
- Lên kế hoạch cho các internal links giữa các bài viết.
- Viết bài
Thường thì các bước / quy trình nghiên cứu từ khoá sẽ mất ít nhất 1 ngày. Làm SEO trước khi có AI chính là sự thử thách của sự kiên nhẫn nhưng đồng thời đây cũng chính là thời gian mà bạn marketer có thể học kỹ về sản phẩm/ dịch vụ
Tóm lại, nghiên cứu từ khoá là gì?
Nghiên cứu từ khoá là quá trình tìm ra những từ, cụm từ mà khách hàng thực sự gõ khi tìm kiếm, và hiểu họ muốn gì khi gõ những từ đó. Từ đó, bạn chọn được từ khoá chính, chủ đề bài viết, và xây dựng một outline đủ mạnh để cạnh tranh với đối thủ.
Trên Internet có rất nhiều hướng dẫn nghiên cứu từ khoá, nhưng người hiểu sản phẩm nhất vẫn là bạn. Vì vậy, in-house content là người phù hợp nhất để nghiên cứu và tổng hợp được bộ từ khoá sát với chủ đề gần nhất với chương trình bán hàng của doanh nghiệp.
Bộ công cụ SEO hiệu quả năm 2026
Khi công nghệ phát triển, thay vì phải làm tay 100% như mình ở năm 2014, bây giờ đã có rất nhiều công cụ hỗ trợ bạn làm SEO, lên kế hoạch từ khoá (keyword planning), cụ thể như sau:
- Các công cụ nghiên cứu từ khoá hiệu quả có thể kể đến KWFinder Mangools, Keywordtool.io; miễn phí thì có Google Keyword Planner.
- Google Keyword Planner là gì? Đây là công cụ tìm kiếm từ khoá miễn phí của Google, để phục vụ mục đích chạy Google Ads. Do đó, cần lưu ý rằng dữ liệu từ Google Keyword Planner có thể sẽ không nhiều như các tools thứ 3.
- Google Search Console phù hợp với website đã có traffic. Công cụ này cho bạn biết người dùng đã gõ những từ khoá nào để tìm thấy website của bạn.
Về công cụ phân tích từ khoá, thú thực là mình không quá mặn mà dùng tools. Khi đã là SEO content creator, khi đã đọc từ khoá, theo bản năng, bạn sẽ cần phải hiểu rõ là từ khoá đang thuộc nhóm gì.
Để phân loại từ khoá, thường sẽ có 2 cách, để kéo traffic hoặc chuyển đổi. Từ khoá được lựa chọn nên có Search Volume lớn (Số lượt tìm kiếm) và Keyword Difficulty thấp (độ khó từ khoá).
Các kênh cần ‘SEO’ phổ biến tại Việt Nam
SEO là viết tắt của Search Engine Optimization, nghĩa là tối ưu công cụ tìm kiếm. Hoạt động SEO không giới hạn ở Google, mà còn lan ra rất nhiều kênh tìm kiếm khác, ví dụ như Cốc Cốc và Bing. Kênh TMĐT có thêm Shopee, mạng xã hội thì có YouTube, TikTok.
Với AI, chúng ta có Gemini và ChatGPT. Miễn là có thanh gõ từ khoá, là kênh đó sẽ cần đến SEO.
Bài học xương máu khi mình để AI viết bài SEO
Một trong những website mình đã phát triển chính là chuabenhrungtoc.net. Khi bắt đầu trang web này, mục tiêu của mình chính là cố gắng trở thành một trong những nguồn thông tin về tóc uy tín. Bản thân mình là người bị rụng tóc lâu năm, nên mình có rất nhiều thông tin chuyên sâu về tóc để có thể tự chăm sóc tóc mình.
Nhưng điều mà mình không lường trước được ở đây chính là sức người có hạn, khi đem đi so sánh với khả năng hoạt động của AI.
Phân loại bài viết cụ thể
Với các bài viết trên trang chuabenhrungtoc.net, mình đã phân rất rõ 2 loại trang:
- Các bài viết có outline cố định. Vì đây là chủ đề về tóc, nên mục tiêu chính ở đây là tìm ra các ảnh đẹp về tóc, sau đó yêu cầu AI mô tả về ảnh đó. Đó là “cốt lõi” của nhóm bài này
- Các bài viết không có outline cố định: Do mình viết từ dự án chưa thực hiện trước đó.
Mình đã sai ở đâu?
Mình không có đủ thời gian duyệt bài. Tin mình đi, nếu 1 tuần bạn chỉ duyệt từ 3-4 bài thôi, bạn sẽ cảm thấy rất vui. Nhưng nếu 1 ngày bạn phải duyệt từ 3-4 bài trở lên, việc quản lý trang web đó sẽ trở thành ác mộng, bởi não con người không có khả năng chứa nhiều context đến vậy đâu. Mình đã mắc phải bẫy này.
Một vài bài đầu tiên, khi còn cảm hứng, mình đã check rất mượt, thứ hạng tốt. Chất lượng của các bài đăng càng về sau càng bị giảm dần, bởi mình cảm thấy quá mệt và không thể tập trung đọc quá nhiều content cùng một lúc.
Một vấn đề ngoài lề nữa mình mắc phải với job này chính là nội dung YMYL cực kỳ khó nhằn. Chặng đường đã khó, nay lại còn cần đến cả can thiệp của bác sĩ chuyên khoa. Con web này chỉ lên được khoảng 3 tháng testing của Google, nay đã tịt hẳn.
2014 làm tay, 2026 làm bằng AI
Sau bài học từ quản lý chuabenhrungtoc.net, mình đã quay lại với workflow viết bài bằng tay, chỉ dùng AI như một trợ lý ở những khâu AI thực sự làm tốt hơn con người, ví dụ như sau:
Workflow Research
- Mình sẽ đưa ra bối cảnh, bài toán và dữ liệu cho AI, ví dụ như: bài viết cũ, bài viết của đối thủ, từ khoá hoặc chủ đề mình đang hướng đến
- Cài paid API để Claude AI có thể tự access và research từ khoá khi mình prompt.
- Để AI chạy trước để tìm được ra những insights mà người thường sẽ không có thời gian làm việc đấy. Ví dụ: Thay vì bạn phải ngồi đọc 5 links cùng 1 lúc, hãy yêu cầu AI tìm ra 20 links bài viết đối thủ gần nhất với nhu cầu của bạn, sau đó lọc tiếp theo các tiêu chí bạn đưa ra. Tới bước này, hãy đọc trực tiếp, nhưng đọc có sàng lọc.
- Mình tự viết outline, sau đó lọc ra bộ từ khoá liên quan.
Workflow viết bài: Bạn vẫn nên tự viết, nhưng tập trung vào phần đọc hiểu và trải nghiệm của bạn. AI sẽ làm phần research hoặc đưa ra dẫn chứng.
Workflow audit: Phần này dễ rồi. Mình paste nội dung mình đã viết cho Gemini (để check chính tả) và Claude (để check logic của bài viết).
Workflow đăng bài: Mình tự thêm ảnh vào. Claude lên draft và check SEO on-page. Mình là người duyệt và bấm Publish cuối cùng. Khoảng 2-3 ngày sau đó, mình sẽ yêu cầu Claude quét cả trang xem là còn link nào chưa index không.
Tạm kết
Khi bắt đầu viết bài viết này, mình đã lo rằng AI sẽ khiến chúng ta lười suy nghĩ. Nhưng nhìn lại workflow của chính mình, mình thấy vấn đề không nằm ở AI, mà là bạn lựa chọn ai là người quyết định. AI có khả năng làm rất nhiều việc mà con người không có thời gian để làm, ví dụ như lấy thông tin nhanh hơn, tìm các lỗi technical quan trọng của site,… nhưng việc chọn lọc, viết và quyết định vẫn nên do con người thực hiện.
